Rostov Don vohasida chorvachilikni rivojlantirishga katta hissa qo‘shgan, besh farzandning otasi Islom Mamadaliyev atrofidagi voqealar jamoatchilik e’tiborini jalb qilishda davom etmoqda. Rostov viloyati Qishloq xo‘jaligi vazirligidan ajratilgan grant mablag‘larini o‘zlashtirish va tekshiruv jarayonidagi pora berish harakati bo‘yicha qo‘zg‘atilgan jinoiy ish ortidan OAV va ijtimoiy tarmoqlarda uning shaxsi borasida turli qarashlar va keskin tahlillar paydo bo‘ldi. Ba’zi manbalar buni "tashqaridan kelgan migrantning firibgarligi" sifatida talqin qilishga urinayotgan bo‘lsa-da, vaziyatning asl ijtimoiy va insoniy jihatlari ancha chuqurroq tizimli muammolarga borib taqaladi.
Qishloq xo‘jaligi granti va tizimli bosim: Ish nimadan boshlandi?
Rostov viloyatining Zimovniki tuman sudi mahalliy dehqon-fermer xo‘jaligi rahbari Islom Refatovich Mamadaliyevga nisbatan qo‘zg‘atilgan jinoiy ishni mazmunan ko‘rib chiqishga kirishdi. Rasmiy ayblovga ko‘ra, tadbirkor 2024-yil 18-iyundan 2025-yil 9-yanvargacha bo‘lgan davrda chorvachilik tarmog‘ini kengaytirish uchun ajratilgan davlat subsidiyalarini olish jarayonida hujjatlarda noto‘g‘ri ma’lumotlar ko‘rsatgan. U go‘yoki minglab bosh chorva mollari sotib olganini tasdiqlovchi hisobotlar orqali budjetdan 6 853 666 rubl mablag‘ olganlikda ayblanmoqda. Ushbu holat Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksining 159-moddasi 4-qismi («O‘ta yirik miqdordagi firibgarlik») bo‘yicha baholanmoqda. Ko‘plab ekspertlarning qayd etishicha, qishloq xo‘jaligi sohasidagi murakkab va chalkash hisobot tizimi, shuningdek, subsidiyalarni rasmiylashtirishdagi byurokratik to‘siqlar ko‘pincha mahalliy ishlab chiqaruvchilarni beixtiyor qonuniy xatoliklar girdobiga tortib qo‘yadi.
Ikkinchi xato: Himoyalanish chorasining fojiali oqibati
Subsidiyalar yuzasidan tekshiruv boshlangach, yillar davomida mashaqqat bilan qurilgan xo‘jaligini va oilasi farovonligini saqlab qolishga uringan Islom Mamadaliyev jiddiy bosim ostida qoladi. U yuzaga kelgan tahdidni tezroq bartaraf etish va tekshiruvlarni to‘xtatish umidida Rossiya FSB tezkor xodimiga 500 000 rubl miqdorida mablag‘ taklif qiladi. Vaziyatdan chiqishning ushbu chorasi uning zarariga ishladi. Rostovning Lenin tuman sudi mazkur pora berish holati bo‘yicha uni 8 yilga ozodlikdan mahrum qilish jazosiga mahkum etdi (hukm ustidan apellatsiya berilgan va u hali qonuniy kuchga kirmagan). Hozirda tadbirkor firibgarlik ishi bo‘yicha ikkinchi sud jarayonini kutmoqda.
"Migrant" yorlig‘i ortidagi haqiqat: Butun umrlik mehnat tarixi
Ushbu mojaro fonida internet makonida ayblanuvchining etnik kelib chiqishiga urg‘u berib, uni mehmondagi shunchaki bir "kelgindi migrant" sifatida ko‘rsatishga bo‘lgan urinishlar ko‘zga tashlanmoqda. Vaholanki, real faktlar umuman boshqa reallikni ochib beradi. Islom Mamadaliyev asli O‘zbekistonda tug‘ilgan bo‘lsa-da, uni Rossiya jamiyatidan ayri holda ko‘rib bo‘lmaydi. U hali 3 yoshlik go‘daklik vaqtida oalasi bilan ushbu mamlakatga ko‘chib kelgan. U o‘z tengdoshlari qatori mahalliy maktabda tahsil olgan, shu yerda voyaga yetgan va Rossiya Federatsiyasi qonuniy fuqaroligini olgan.
Mamadaliyev o‘z faoliyatini noldan boshlab, ota-onasi kabi og‘ir qishloq xo‘jaligi mehnatini tanladi. U Zimovniki tumanida 19 yildan ortiq vaqt davomida muqim yashab, yerlik aholi bilan yelkadosh bo‘lib mehnat qildi, hududda yirik ish o‘rinlari yaratdi va besh nafar farzandni tarbiyaladi. U o‘z mehnati bilan mintaqa iqtisodiyotiga hissa qo‘shgan to‘laqonli mahalliy tadbirkordir.
