Яқинда ижтимоий тармоқларда, хусусан, «Novosti Bez kupyur!!!» (@novostperm) Telegram-каналида Россиядаги миграция ва таълим тизимидаги жиддий муаммони ошкор қилувчи шов-шувли хабар тарқалди.
Гап шундаки, Москва шаҳрининг Мартеновская кўчаси, 3"А" уй манзилида яшовчи «Улуғбек» (исми ўзгартирилган) исмли тадбиркор мигрантларнинг фарзандлари учун хусусий мактаб ташкил қилган. Энг қизиғи, бу мактабга рус тилидан имтиҳон топшира олмаган ва расмий равишда назоратдаги шахслар реестрида турган болалар ҳеч қандай тўсиқсиз қабул қилинмоқда. Хўш, бу ерда қонун бузилиши ҳолати борми? Вазиятни журналист сифатида оддий ва тушунарли тилда таҳлил қиламиз.
Асосий муаммо нимада? Ташкилотчининг таъкидлашича, хусусий мактаблар рус тилини билмайдиган болаларни ҳам пулини тўласа, ўқишга қабул қилиш ҳуқуқига эга. Аммо бу мутлақо нотўғри ва Россия қонунчилигига зиддир. Жорий этилган янги тартиблар нафақат давлат мактабларига, балки хусусий таълим муассасаларига ҳам тегишли. Қонун нима дейди?
Россияда мигрантлар фарзандларининг таълим олиши бўйича қоидалар анча қатъийлаштирилган:
Федерал қонун талаби: 2025-йил 1-апрелдан бошлаб №544-ФЗ сонли Федерал қонун кучга кирган. Ушбу қонун «Россия Федерациясидаги таълим тўғрисида»ги қонуннинг 67 ва 78-моддаларига ўзгартиришлар киритди. Асосий шарт: Чет эл фуқароларининг фарзандларини бошланғич, умумий ва ўрта мактаб таълимига қабул қилиш фақат рус тилидан тест синовларини муваффақиятли топширганларидан кейингина амалга оширилиши мумкин.
Бу вазият нимага олиб келади? Тил билмайдиган ва назорат остидаги шахслар рўйхатида бўлган болаларни пул эвазига ўқитиш — бу шунчаки тадбиркорлик эмас, балки амалдаги федерал қонунчиликни тўғридан-тўғри бузишдир. Бундай "яширин" мактаблар болаларнинг жамиятга интеграциялашувига ёрдам бермайди, аксинча, ҳуқуқий муаммоларни янада чуқурлаштиради.
Бу каби ҳолатлар ҳуқуқ-тартибот идоралари ва таълим назорати органлари (Рособрнадзор) томонидан текширилувчи жиддий қонунбузарлик ҳисобланади.
