Ўзбекистон Миграция агентлигининг Хорватия пойтахти Загреб шаҳрида ўз расмий ваколатхонасини очиш бўйича эришилган келишуви жамоатчиликка навбатдаги «улкан ютуқ» сифатида тақдим этилди. Аммо Европанинг ушбу қисмидаги реал рақамлар, меҳнат бозори конъюнктураси ва агентликнинг шу пайтгача бўлган фаолияти таҳлил қилинса, бу қарорнинг ортида иқтисодий мантиқдан кўра, маъмурий популизм кўпроқ экани кўринади.
Агар мигрантлар сони ва янги тузилманинг харажатлари ўзаро солиштирилса, иқтисодий самарадорлик жуда паст экани аён бўлади:
• Кичик квоталар: Агентлик Хорватия Бандлик хизмати билан қурилиш соҳасида дастлабки пилот лойиҳа сифатида атиги 50–100 нафар мутахассисни ишга жойлаштириш устида ишламоқда.
• Умумий контингентнинг камлиги: Сербиядаги расмий ишчилар сони аранг 1000 тадан ошган, Словения билан эса бор-йўғи 1500 та иш ўрни устида келишув бор.
• Катта маъмурий харажатлар: Загреб шаҳрида (Европа Иттифоқи ҳудудида) ижара ҳақи, дипломатик мақомдаги ходимлар таъминоти, автотранспорт ва оператив харажатлар Ўзбекистон бюджетига (яъни солиқ тўловчиларга) йилига ўн минглаб еврога тушади. Атиги бир неча юз ёки минг нафар ишчи учун бутун бошли алоҳида давлат тузилмасини таъминлаш — иқтисодий жиҳатдан мутлоқ асосланмаган. Худди шу вазифани Ўзбекистоннинг Европадаги мавжуд элчихоналари қошидаги меҳнат атташелари орқали ҳам камроқ харажат билан ҳал қилиш мумкин эди.
Бугунги кунда Ўзбекистонда давлат бошқарувини ихчамлаштириш ва бюджет маблағларини тежаш давлат сиёсати даражасига кўтарилган. Шундай шароитда Миграция агентлигининг хорижда янгидан-янги штатлар ва бинолар яратиши умумий ислоҳотлар руҳига зиддир. Назоратни масофадан туриб, рақамли технологиялар ёки хориждадаги ваколатли юридик компаниялар билан аутсорсинг шартномалари тузиш орқали амалга ошириш замонавийроқ ва арзонроқ ечим бўлар эди.
Хулоса ўрнида
Загребда Агентлик ваколатхонасининг очилиши — Хорватиядаги ўзбекистонликлар муаммоларини тубдан ҳал қилувчи сеҳрли таёқча эмас. Бу — реал меҳнат ҳажмига мос келмайдиган, иқтисодий самарасиз ва кўпроқ ҳисоботлар учун хизмат қилувчи маъмурий қадамдир. Агентлик хорижда янги идоралар очишдан олдин, ватан ичидаги бюрократияни камайтириш ва Европа иш берувчилари билан тўғридан-тўғри, шаффоф рақамли алоқаларни йўлга қўйиш ҳақида бош қотириши мақсадга мувофиқ бўларди.
