Yaqinda ijtimoiy tarmoqlarda, xususan, «Novosti Bez kupyur!!!» (@novostperm) Telegram-kanalida Rossiyadagi migratsiya va taʼlim tizimidagi jiddiy muammoni oshkor qiluvchi shov-shuvli xabar tarqaldi.
Gap shundaki, Moskva shahrining Martenovskaya koʻchasi, 3"A" uy manzilida yashovchi «Ulugʻbek» (ismi oʻzgartirilgan) ismli tadbirkor migrantlarning farzandlari uchun xususiy maktab tashkil qilgan. Eng qizigʻi, bu maktabga rus tilidan imtihon topshira olmagan va rasmiy ravishda nazoratdagi shaxslar reestrida turgan bolalar hech qanday toʻsiqsiz qabul qilinmoqda. Xoʻsh, bu yerda qonun buzilishi holati bormi? Vaziyatni jurnalist sifatida oddiy va tushunarli tilda tahlil qilamiz.
Asosiy muammo nimada? Tashkilotchining taʼkidlashicha, xususiy maktablar rus tilini bilmaydigan bolalarni ham pulini toʻlasa, oʻqishga qabul qilish huquqiga ega. Ammo bu mutlaqo notoʻgʻri va Rossiya qonunchiligiga ziddir. Joriy etilgan yangi tartiblar nafaqat davlat maktablariga, balki xususiy taʼlim muassasalariga ham tegishli. Qonun nima deydi?
Rossiyada migrantlar farzandlarining taʼlim olishi boʻyicha qoidalar ancha qatʼiylashtirilgan:
Federal qonun talabi: 2025-yil 1-apreldan boshlab №544-FZ sonli Federal qonun kuchga kirgan. Ushbu qonun «Rossiya Federatsiyasidagi taʼlim toʻgʻrisida»gi qonunning 67 va 78-moddalariga oʻzgartirishlar kiritdi. Asosiy shart: Chet el fuqarolarining farzandlarini boshlangʻich, umumiy va oʻrta maktab taʼlimiga qabul qilish faqat rus tilidan test sinovlarini muvaffaqiyatli topshirganlaridan keyingina amalga oshirilishi mumkin.
Bu vaziyat nimaga olib keladi? Til bilmaydigan va nazorat ostidagi shaxslar roʻyxatida boʻlgan bolalarni pul evaziga oʻqitish — bu shunchaki tadbirkorlik emas, balki amaldagi federal qonunchilikni toʻgʻridan-toʻgʻri buzishdir. Bunday "yashirin" maktablar bolalarning jamiyatga integratsiyalashuviga yordam bermaydi, aksincha, huquqiy muammolarni yanada chuqurlashtiradi.
Bu kabi holatlar huquq-tartibot idoralari va taʼlim nazorati organlari (Rosobrnadzor) tomonidan tekshiriluvchi jiddiy qonunbuzarlik hisoblanadi.
